Veelgestelde vragen over de organisatie secundair onderwijs

30 juni 2020

Volgend schooljaar starten scholen secundair onderwijs in code geel. Dat betekent dat scholen naast contactonderwijs ook afstandsleren organiseren. Vanuit het werkveld ontvangen we heel diverse signalen. Sommige scholen maken zich zorgen over de organisatie volgend schooljaar, andere scholen zijn verschillende scenario’s aan het overwegen. Om scholen te ondersteunen in hun denkproces geven we antwoord op een aantal veelgestelde vragen en reiken we een aantal voorbeelden aan van hoe scholen met afstandsleren kunnen omgaan.

Kan afstandsleren enkel online gebeuren?

Scholen bepalen zelf hoe ze afstandsleren vorm geven. Afstandsleren kan een livestreaming van een les zijn, maar ook gebeuren in voorbereiding op het volgende contactonderwijs of onder de vorm van opdrachten - al dan niet projectmatig of gedifferentieerd – als inoefening of verdere verdieping of verbreding van het voorbije contactonderwijs. Tijdens het afstandsleren kan een leraar stand-by blijven voor vragen via livestream, chat of e-mail, maar het is ook mogelijk dat leerlingen volledig zelfstandig werken en tijdens een volgend lesuur via contactonderwijs het onderwerp verder uitdiepen of feedback krijgen op hun opdracht.

Welke keuzes maken we in onze lessenroosters als er op woensdag enkel afstandsleren kan zijn?

Scholen kunnen op heel verschillende manier invulling geven aan de regeling afhankelijk van de pedagogische keuzes die ze maken. We lijsten een aantal voorbeelden op.

  • Scholen kunnen uitgaan van een normaal uurrooster en de vakken die op woensdagvoormiddag ingepland staan, via afstandsonderwijs geven. Om te vermijden dat eenuursvakken op woensdag enkel via afstandsleren gebeuren, kiezen sommige scholen ervoor om op dat moment enkel meeruursvakken te plaatsen.
  • Andere scholen voorzien in in wisselbare blokken van 2 of 4 lesuren zodat de ene week het ene vak en de andere week het andere vak via afstandsleren kan. Zo’n regeling biedt ook de mogelijkheid om flexibel in te spelen op particuliere noden van leerlingen of van een specifiek vakgebonden item dat zich meer of minder leent tot afstandsleren. In leerjaren en klassen met weinig samenzettingen zal het gemakkelijker zijn om zo’n wisselbare blokken te gebruiken.
  • Nog andere scholen overwegen om het blok van woensdagvoormiddag elke week op een andere voormiddag te zetten en dat andere voormiddagblok dan via afstandsleren te organiseren: week 1 het rooster van woensdag op maandagvoormiddag en dus het rooster van maandagvoormiddag op woensdag via afstandsleren; week 2 het rooster van woensdag op dinsdagvoormiddag en dus het rooster van dinsdagvoormiddag op woensdag via afstandsleren, week 3 het normale rooster van woensdag (en dus per definitie via afstandsleren), week 4 het rooster van woensdag op donderdagvoormiddag en week 5 het rooster van woensdag op vrijdagvoormiddag; week 6 opnieuw op maandag ... Op die manier gebeurt afstandsleren voor bijna alle vakken en kan er ook gemakkelijk geschakeld worden naar een voltijdse lesweek bij code groen.
  • Een andere mogelijkheid is om een of meer seminarie-uren in te richten via afstandsleren.
  • Om te vermijden dat sommige klassen van een bepaald leerjaar vakken A en B via afstandsonderwijs hebben en andere klassen vakken C en D, kan het een afweging zijn om er bij het roosteren op te letten dat er voor gelijkaardige klassen in een bepaald leerjaar gelijkaardige keuzes gemaakt worden. Anderzijds kan het ook een afweging zijn om op woensdag verschillende leraren ter beschikking te hebben die via afstandsleren leerlingen kunnen ondersteunen bij concrete opdrachten of vragen bij eerder gegeven leerstof.
  • Scholen met veel praktijkvakken maken wellicht de afweging om die vakken vooral via contactonderwijs in te richten en te voorzien in een flexibele regeling waarbij de basisvorming in een wisselend systeem via afstandsonderwijs en contactonderwijs plaatsvindt.

Afgezien van een van bovenstaande specifieke regelingen kunnen scholen er steeds voor kiezen om op de dag waarop men voor een bepaalde klas, een bepaald leerjaar afstandsleren voorziet bepaalde leerlingen toch naar school uit te nodigen met het oog op bijzondere zorg, voor leerlingengesprekken of andere specifieke items.

Kunnen we ook afwijken van de optie om op woensdag niet in contactonderwijs te voorzien?

De keuze om in de regel op woensdag niet in contactonderwijs te voorzien is onder meer ingegeven door het feit dat men op die manier de verplaatsing en de contacten van een grote groep leerlingen beperkt. Scholen kunnen er ook voor kiezen om op een andere dag in afstandsleren te voorzien. De GEES komt op basis van onderzoek tot het besluit dat minder maar langduriger contacten te verkiezen zijn boven meer contacten die minder langdurig zijn.

  • Sommige scholen met een internaat geven in normale omstandigheden op woensdag een hele dag les en voorzien in een halve vrije dag op vrijdagnamiddag. Zij overwegen wellicht om op vrijdagochtend in afstandsleren te voorzien.
  • Door lokalennood kiezen andere scholen er bijvoorbeeld voor om voor elke klas een bepaalde dag per week via afstandsleren in te richten. Zo realiseren ze ook een reductie van 20 procent aan verplaatsingen en contacten van leerlingen en lossen ze hun lokalennood op. 
  • Nog andere scholen kiezen ervoor om de leerlingenstroom (en dus ook de drukte op speelplaatsen en in refters) op alle schooldagen in te perken door voor elk leerjaar een bepaalde dag toe te wijzen voor afstandsleren, bijvoorbeeld 1ste leerjaar op maandag, 2de leerjaar op dinsdag ...
  • Sommige scholen overwegen om op 4 lesdagen 8 lesuren in te richten en op die manier het volledige lesrooster via contactonderwijs in te richten (verdere informatie vind je in dit bericht).

Wat als we in het midden van een schooljaar moeten schakelen naar code groen of oranje?

Zowel bij code groen als bij code oranje gaat men uit van een voltijds lesrooster. Enkel het aantal aanwezige leerlingen op school wordt bij code oranje gehalveerd.

Idealiter worden de uurroosters zo opgemaakt dat er geen wijzigingen nodig zijn bij het overschakelen naar een andere kleurcode. Je houdt daar best rekening mee bij het afwegen van de eigen pedagogische prioriteiten.