Open brief over STEM-eindtermen

11 februari 2020

Vandaag verscheen een artikel in de krant over de bezorgdheid van vele scholen voor technisch en beroepsonderwijs, met betrekking tot de eindtermen voor de tweede en derde graad. Daarin wordt verwezen naar de open brief die onze STEM-directeurs massaal ondertekenden.

Als netwerkorganisatie steunen wij onze directeurs in hun actie. We delen hun bezorgdheden over een gezond evenwicht tussen algemene en specifieke vorming. Dat doen we overigens niet alleen voor onze STEM-opleidingen. Herhaaldelijk hebben we de bezorgdheden al vertolkt bij de overheid. Ook in de voorbije dagen hebben we de minister en de bevoegde diensten daarover expliciet aangesproken. Uiteraard blijven we het vanuit Katholiek Onderwijs Vlaanderen verder opvolgen.

Lees de brief van de directeurs hier integraal:

Modernisering secundair onderwijs tast DNA van STEM-scholen aan

Jonas en Marie testen hun zelfontworpen drone uit. Peter programmeert een robot, Cindy en Bilal doen metingen van de eenparige beweging. Jan en Laura ontwerpen een passiefhuis dat volledig door sensoren wordt gemonitord en gestuurd. Dit is niet enkel een verhaal van leerlingen die dankzij de richting Industriële Wetenschappen kunnen excelleren in hun interesseveld. Dit is ook de praktijk van een mooi toekomstperspectief, want de maatschappij en het bedrijfsleven schreeuwen om jongeren als hen. De vraag naar hoger opgeleide technische profielen heeft nooit zo luid geklonken. Geconfronteerd met bedrijfsafdelingen die stagneren en stilvallen, niet wegens een gebrek aan klanten of investeringen, wel door een tekort aan hooggeschoolde technici, lopen ondernemingen en bedrijven de poorten van STEM-scholen plat, koortsachtig op zoek naar technische profielen.

Industriële wetenschappen: de motor van STEM

Investeren in technologisch wetenschappelijk onderwijs is in onze technologisch gedreven maatschappij een bepalende voorwaarde als Vlaanderen wil blijven meespelen op het internationale toneel. Sterker, onze welvaart en economische groei dreigen in het gedrang te komen door een tekort aan deze profielen. De politiek en het bedrijfsleven hebben dit al langer begrepen en promoten STEM (science, technology, engineering and mathematics) met campagnes en beleidsinitiatieven. 

Een richting als Industriële Wetenschappen (die binnenkort Technologische wetenschappen en engineering zal heten) is een unieke kweekvijver van dat talent. Deze studierichting bereidt toekomstige ingenieurs, architecten, productdesigners, energie- en milieuwetenschappers… voor op het hoger academisch onderwijs. Slaagcijfers van meer dan 75% in het eerste jaar hoger onderwijs, ver boven het Vlaams gemiddelde, zijn daar het bewijs van.

Legt de politiek de motor stil?

De naam van de studierichting is niet het enige dat verandert, ook de inhoud van STEM in de tweede en derde graad zou er anders uitzien (en dat bedoelen we niet positief). Onder druk van alarmerende internationale resultaten (en de soms ongenuanceerde communicatie) over onze onderwijskwaliteit, worden de eindtermen herbekeken. Het aanzwengelen van die algemene eindtermen zou de slaagkans in het hoger onderwijs, die in Vlaanderen lager ligt dan in de ons omringende landen, moeten vergroten.

Dat is een waardevolle ambitie. Maar niet als ze ten koste gaat van hooggeschoolde technische profielen.

Toegepaste fysica, engineering en ontwerp, chemie, lab, elektriciteit, elektronica, sterkteleer, mechanica… het zijn hefbomen van leerlingen met een uitgesproken STEM-profiel, die hun leermotivatie uit die doelgerichtheid halen. Een inkrimping van de richtingspecifieke vakken is wel het laatste wat onze leerlingen en maatschappij nodig hebben.

Laat STEM-talent niet verloren gaan

Heel wat scholen ondernemen STEM-initiatieven om de kruisbestuiving tussen onderwijs en arbeidsmarkt ten volle uit te spelen. Binnen de Industriële wetenschappen worden jongeren warmgemaakt voor een unieke studierichting die zowel technisch als cognitief veeleisend is. Daar vinden we het unieke pedagogische project van STEM-scholen terug.

Politici, laat ons STEM-talent in Vlaanderen niet verloren gaan. Meer nog: geef het alle kansen om zich te ontwikkelen. De toekomst zal u dankbaar zijn.