Opdrachtsverklaring van het katholiek onderwijs in Vlaanderen

  • Opvoedend onderwijs op christelijk-gelovige basis
  • Een katholieke school: een school groeiend vanuit de persoon en de boodschap van Jezus Christus

Opvoedend onderwijs op christelijk-gelovige basis

De katholieke school is een onderwijs- en opvoedingsgemeenschap met duidelijke doelstellingen die zij omschrijft in een christelijk-gelovig opvoedings- of vormingsproject. Deze doelstellingen worden geconcretiseerd in een reglement voor haar personeelsleden en in een schoolreglement voor haar leerlingen en/of studenten. In een schoolwerkplan worden die doelstellingen regelmatig geactualiseerd.

De katholieke school is een vrije, door de Kerk erkende onderwijsinstelling, gegrondvest op de persoon van Jezus Christus. Gezien haar dienstbaarheid aan de Vlaamse Gemeenschap wordt ze door de Overheid gesubsidieerd.

Zij biedt op een hedendaagse en pedagogisch verantwoorde wijze aan kinderen en jonge mensen kwalitatief hoogwaardig onderwijs zowel op het vlak van de inhoud als op het vlak van de didactische verwerking.

Zij legt de nadruk op een pedagogische benadering van het kind en de jonge mens. Zij streeft de totale vorming van de persoon na. De ontplooiing van hoofd, hart en handen staat daarin centraal.

Het opvoedend onderwijs is gericht op de begeleiding van alle kinderen en jongeren bij het ontdekken van waarden en het verwerven van attitudes. De katholieke school stelt zich actief open voor al wie in onze maatschappij, op welke manier ook, kansarm is.

Zij helpt de jongeren in hun groei naar verantwoordelijkheid en weerbaarheid en bereidt ze zo voor op hun taak op lokaal, regionaal, federaal, Europees en mondiaal vlak. Zo bewijst zij een dienst aan de gemeenschap waarin zij thuishoort.

Zij baseert zich op de levenshouding die gegroeid is uit de bijbels-christelijke geloofstraditie in verbondenheid met de kerkgemeenschap. In een katholieke school leeft men "in de Woorden van de Heer". Vanuit de evangelische boodschap kan men "vreugde en hoop" wekken bij jonge mensen.

Een samen op te bouwen schoolgemeenschap

Inrichtende Machten, directies en personeelsleden, ouders of studenten en leerlingen bouwen samen, elk vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en zorg, aan de schoolgemeenschap.

In deze schoolgemeenschap ervaren kinderen en jongeren dat hun opvoeders met hen begaan zijn. De jonge mensen worden opgeroepen om op creatieve wijze aan hun bestaan gestalte te geven als een gave en een opdracht. Dit verwezenlijken zij als vrije mensen in relatie met God, met de anderen, in relatie tot zichzelf en tot de omringende wereld.

Directie en personeelsleden zijn de dragers van het opvoedings- en vormingsproject en de belangrijkste uitvoerders ervan. Dit impliceert dat zij daartoe een gunstig klimaat scheppen. In samenwerking, wederzijdse waardering en respect voor ieders opdracht, pogen zij een positieve geest in de schoolgemeenschap te creëren.

De ouders beschouwen de schoolgemeenschap als een actieve partner bij hun fundamentele opvoedingstaak. Zij helpen de schoolgemeenschap uitbouwen en schragen.

De Inrichtende Macht is namens de kerkgemeenschap verantwoordelijk voor het hele schoolgebeuren. Ze is bestuurlijk ook de eindverantwoordelijke. Vanuit die verantwoordelijkheid betrekt zij alle partners bij het onderwijsgebeuren en stimuleert hen tot loyaal engagement.

Een herkenbare katholieke school

De katholieke school vervult haar opdracht in een multireligieus en multicultureel samenlevingsverband. De samenstelling van de schoolgemeenschap biedt hiervan een weerspiegeling.

De katholieke school waarborgt een geloofsaanbod aan de jeugd. Zij verwacht van alle leden van de schoolgemeenschap dat zij eerbied opbrengen voor de christelijk-gelovige verankering van de school en voor haar geloofsaanbod. Zij brengt een zo ruim mogelijke groep van mensen samen, die ze bezielt om de herkenbaarheid van de katholieke school te bevorderen en van hun geloof te getuigen. In het bijzonder rekent zij erop dat de catechese- en godsdienstleerkrachten vrijmoedig de christelijke boodschap brengen.

De katholieke school maakt werk van een aan de school aangepaste pastorale animatie en van gebedsmomenten en sacramentele vieringen.

De katholieke school is een werk- en leefgemeenschap waarin men dagelijks gezamenlijk het christelijk geloof beleeft, in het bijzonder op de intense momenten van vreugde en pijn, van lukken en mislukken. Zij is gekenmerkt door haar zorg voor de beleving van de evangelische en tevens authentiek humane waarden. De beleving van de christelijke solidariteit met de vierde en de derde wereld is haar eigen.

De katholieke school is herkenbaar aan de getuigenis van haar leden. Getuigen betekent de anderen met eerbied benaderen, de waarheid laten zien, zonder die met geweld op te dringen; inzicht proberen bij te brengen, zonder de vrijheid van de anderen te kwetsen. Openheid voor de diepere levensvragen kenmerkt de katholieke school.

Een katholieke school: een school groeiend vanuit de persoon en de boodschap van Jezus Christus

Voor een katholieke school zijn de bijbel en de katholieke geloofstraditie de hoek-stenen van haar project. Bijbel en katholieke geloofstraditie zeggen fundamentele dingen over God, de mens en de menswording.

Het opvoedingsproject van een katholieke school is een neerslag van een geregelde reflectie. Deze reflectie vertrekt vanuit de bijbel en de katholieke geloofstraditie. Een katholieke school wil vanuit deze reflectie, Jezus en zijn boodschap laten leven in de wisselende context van nu. Hij is de grond voor wat een katholieke school voor kin-deren, jongeren en volwassenen wil betekenen.

Een katholieke school plaatst zich uitdrukkelijk binnen twee dialoogrichtingen. Ze staat in een eerste richting voortdurend in dialoog met de levende Christus en met zijn boodschap. Daar wordt zij spiritueel uitgedaagd om in het liefhebben zo ver te gaan als Jezus. Het gaat om de beleving van waarden die dit liefhebben gestalte geven. Het gaat niet om het aanbrengen van waarden op zich. Het geven van een christelijke status aan waarden werkt seculariserend en relativerend. Het gaat er om waarden te beleven en verwoorden in Zijn Geest. Hier ligt de uitdagende kracht van het katholieke geloof. Deze dialoogrichting heeft de aanwezigheid van biddende mensen en van het ter sprake brengen van God en Jezus op school nodig. Deze dialoog legt een basis voor de spiritualiteit van een katholieke school.

Een katholieke school is geen eiland. Zowel intern als extern staat ze temidden van een pluraliteit aan levensbeschouwingen, levensvragen en levenservaringen. Zich daardoor laten bevragen en uitdagen en tegelijk die pluraliteit bevragen en uitdagen is een tweede dialoogrichting. Het is deze dialoog die een katholieke school uitdaagt om de eigen identiteit te ontwikkelen, vorm te geven en te verantwoorden. Iedereen in de school wordt binnen deze dialoog verbonden in het groeien naar de eigen identiteit. Dat gebeurt door de ontmoeting en de confrontatie met de spirituele draagkracht, spankracht en stuwkracht van de joods-christelijke traditie, zoals we die in de katholieke kerk vinden.

In het Bijbelse zien van existentiële vragen en ervaringen, van het lijden en de vreugde, de strijd voor gerechtigheid en vrede, roept God een katholieke school om tochtgenoot te worden van Abraham, Mozes en vele anderen. Tochtgenoot van Jezus om te bouwen aan wat Hij noemt ‘het Rijk Gods’. Tochtgenoot van congregaties, bisdommen en plaatselijke geloofsgemeenschappen die ooit katholieke scholen hebben opgericht!