Mens & samenleving

Situering

Visie op vorming

Vanuit onze visie op vorming komen in het hele curriculum van elke leerling secundair onderwijs alle vormingscomponenten aan bod (o.m. sociale vorming, economische vorming, maatschappelijke en historische vorming, talige vorming, culturele vorming …). Die vormingscomponenten (of delen ervan) bepalen samen de krachtlijnen van een vak waarvoor een leerplan ontwikkeld wordt. Zo vertrekken de krachtlijnen van het leerplan Mens & samenleving vanuit de vormingscomponenten sociale, maatschappelijke en economische vorming. Leerplannen zijn m.a.w. ingebed in het vormingsconcept van een katholieke dialoogschool. Ze beogen de ontplooiing van de volledige persoon, hebben betrekking op het geheel van vorming en nemen daarin ook kritisch-constructief de verwachtingen van de samenleving (o.m. de einddoelen eerste graad) op.

Einddoelen

Vanuit de eigen visie op vorming heeft Katholiek Onderwijs Vlaanderen in het vak Mens & samenleving einddoelen uit volgende sleutelcompetenties opgenomen:

  • burgerschapscompetenties met inbegrip van competenties inzake samenleven
  • competenties op het vlak van lichamelijk, geestelijk en emotioneel bewustzijn/gezondheid
  • digitale competentie en mediawijsheid
  • economische en financiële competenties
  • ontwikkeling van initiatief, ambitie, ondernemingszin en loopbaancompetenties
  • sociaal-relationele competenties

Voor de leerlingen van de B-stroom maken deze einddoelen integraal deel uit van het vak Maatschappelijke vorming.

Omdat einddoelen met betrekking tot die sleutelcompetenties in meer vakken een plaats kunnen krijgen, is er een sterke verbinding met de leerplannen Geschiedenis (burgerschapscompetentie), Nederlands, Frans en Engels (sociaal-relationele competenties: communicatie) en Lichamelijke opvoeding (competenties op vlak van lichamelijk, geestelijk en emotioneel bewustzijn/gezondheid en sociaal-relationele competenties).

Wanneer wordt het ingevoerd en wie mag het geven?

Bij de start van de modernisering in september 2019 wordt een nieuw vak Mens & samenleving (pedagogische benaming) ingericht. Leraren met expertise in economische, sociale of maatschappelijke vorming hebben voldoende bagage om dat vak te kunnen geven.

Voor de vereiste bekwaamheidsbewijzen beroepen we ons op de huidige administratieve vakkenlijst van vakken algemene vorming (AV economie en AV maatschappelijke vorming).

Katholiek Onderwijs Vlaanderen zal voorzien in mogelijkheden voor nascholing en begeleiding.

 

Krachtlijnen

De krachtlijnen van het leerplan Mens & samenleving worden bepaald vanuit de vormingscomponenten sociale, maatschappelijke en economische vorming:

  • Persoonsvorming in verbondenheid met anderen en inzicht in identiteit

Vanuit een totaalvisie  op mens-zijn benaderen en ondersteunen we leerlingen in hun zoektocht naar identiteit in relatie met en tot anderen én bij het vinden van hun plaats in de samenleving. We leren hen oog hebben voor de kwetsbaarheid en uniciteit van zichzelf en van anderen. Het werken met dit leerplan biedt kansen opdat leerlingen in het samen leren de kracht van verbondenheid ervaren. 

  • Als persoon aan diverse samenleving participeren en in interactie met anderen duurzame, sociale en relationele vaardigheden ontwikkelen

De school is voor leerlingen bij uitstek een oefenplaats voor het samenleven in een wereld die gekenmerkt wordt door diversiteit. Vanuit de wegwijzers uniciteit in verbondenheid, generositeit en gastvrijheid leren leerlingen respectvol samenwerken, samen leren en in dialoog gaan met anderen met aandacht voor de identiteit en het welbevinden van zichzelf en de ander.

  • Als consument aan de samenleving participeren met aandacht voor economische en financiële geletterdheid  

Vanuit de ogen van de 12-13-jarige leren leerlingen omgaan met de economische en financiële wereld om hen heen. Vanuit de wegwijzers duurzaamheid en kwetsbaarheid en belofte helpen we leerlingen een kritische en ethische houding ontwikkelen als jonge consument en helpen we hen weerbaar maken ten aanzien van de invloeden uit de wereld. Vanuit de wegwijzer rechtvaardigheid leren we hen oog hebben voor het verschil in kansen die mensen in de wereld hebben.

  • Inzicht in maatschappelijke thema’s en ontwikkelingen in de samenleving vanuit sociaal-maatschappelijk en economisch perspectief

Vanuit het geloof in een duurzame en rechtvaardige wereld en de kracht van de hoop leren we leerlingen omgaan met maatschappelijke vragen en ontwikkelingen. We focussen hierbij op het omgaan met diversiteit en benaderen duurzaamheid vanuit een sociaal-maatschappelijk en economisch perspectief.

 

Opbouw leerplan Mens & samenleving

IK ALS PERSOON

Doelen die leerlingen inzicht bieden in wie ze zijn als persoon:

  • lichamelijk, mentaal, sociaal en spiritueel welbevinden
  • gevoelens, gedachten, gedrag en gevolgen voor zichzelf
  • gezonde levensstijl
  • de keuzes die jongeren maken op vlak van gezondheid, budget, mediagebruik …

 

IK EN MIJN RELATIE MET ANDEREN

Doelen die leerlingen inzicht geven in hun relaties met de ander(en) en hen vaardiger maken in het samenleven:

  • identiteit – diversiteit
  • samen werken – sociale vaardigheden
  • beïnvloeding van de jongere als consument
  • risico’s van verkoopkanalen en betaalmiddelen
  • het gezinsbudget

 

IK EN MIJN RELATIE TOT DE SAMENLEVING

Doelen en inhouden die leerlingen inzicht geven in de wijze waarop de samenleving functioneert en hen vaardiger maakt in het participeren aan onze samenleving:

  • de werking van ondernemingen/organisaties en hun maatschappelijke rol
  • rol van de overheid
  • duurzaamheidskwesties benaderen vanuit systeemdenken
  • mening onderbouwen