Definitief uitgesloten leerlingen in het schooljaar 2015-2016

25 april 2018

Elk jaar publiceert AGODI het rapport leerplicht onder de titel ‘Wie is er niet als de schoolbel rinkelt?’. Recent verscheen de editie 2015-2016. Raadpleeg het rapport en de bijlagen. De cijfers die betrekking hebben op het aantal definitief uitgesloten leerlingen baren ons grote zorgen. Tussen 2014-2015 en 2015-2016 is het aantal definitief uitgesloten leerlingen in het secundair onderwijs toegenomen van 2 874 leerplichtige leerlingen naar 3 183 leerplichtige leerlingen. Als ook de niet-leerplichtige leerlingen worden meegeteld, doet zich eenzelfde fenomeen voor van 3 372 naar 3 725. In beide gevallen gaat het over een stijging van iets meer dan 10 procent. Nochtans blijft het aantal scholen dat uitsluitingen ook effectief meldt, zo goed als gelijk (45,3 procent).

Een definitief uitgesloten leerling heeft in veel gevallen een duidelijk profiel. Zo worden meer niet-Belgen dan Belgen uitgesloten. Meestal gaat het over jongens die in een (groot)stad wonen. Nederlands is niet hun thuistaal (vier op tien) en hun moeder heeft een laag opleidingsniveau (bijna zes op tien). Zes op tien onder hen ontvangt een schooltoelage. In het bso worden de meeste leerlingen uitgesloten. Een andere factor die een grote rol speelt, is schoolse vertraging. Meer dan 68 procent van de uitgesloten leerlingen heeft minstens één jaar vertraging opgelopen.

Samengevat zijn het voornamelijk leerlingen uit kansengroepen die worden uitgesloten. Het gaat om een zeer kwetsbare groep met een laag zelfbeeld, die bovendien vaak voortijdig de school verlaat. Wanneer leerlingen uitgesloten worden, gaat daar in vele gevallen een jarenlang proces van vallen en weer opstaan aan vooraf. De school speelt daarin een cruciale rol. Een goed gelijkekansenbeleid dat bovendien inzet op een verbindend schoolklimaat, werkt proactief. Het zorgt van bij het begin van het schooljaar voor begeleiding en ondersteuning (van leerlingen en leraren) zodat ook de meest kwetsbare leerlingen hun kansen gelijk kunnen opnemen.

Katholiek Onderwijs Vlaanderen biedt heel wat visieteksten die scholen kunnen ondersteunen in het beleid dat zij voeren om ook voor die jongeren daadwerkelijk gelijke kansen te realiseren.