Hoorzitting over digitale platformen lesmateriaal en -inspiratie (Commissie Onderwijs, 24 september 2020): een persoonlijke impressie

28 september 2020

De aanleiding voor deze hoorzitting was een vraag om uitleg van Elisabeth Meuleman in de onderwijscommissievergadering van 11 juni 2020. De teneur bij enkele onderwijscommissarissen was toen ronduit negatief. Ik heb die in mijn stukje van toen beschreven. Afwachten wat dat nu zou worden, nu de actoren in kwestie (inderdaad, meervoud, en dus niet alleen Katholiek Onderwijs Vlaanderen, dat toen exclusief in het vizier genomen werd door Elisabeth Meuleman, mee ondersteund in een atypische coalitie door Koen Daniëls en commissievoorzitter Karolien Grosemans) aan het woord zouden mogen komen. De titel van de gedachtewisseling was niet helemaal accuraat, want het ging net over meer dan alleen “lesmateriaal en -inspiratie”, maar dat vergeef ik de (communicatie)medewerkers van het Vlaams Parlement heel graag.

Het parlementaire verslag zelf is traditioneel nu nog in voorbereiding, maar hierbij alvast een persoonlijke impressie. Je kunt uiteraard, zoals steeds, ook al de video van de integrale vergadering bekijken. Alweer goed voor ongeveer drie uur. Algemeen: het was heel boeiend, leerrijk én politiek erg relevant.

Kwamen aan het woord (of waren aanwezig): Griet Mathieu (directeur Provinciaal Onderwijs Vlaanderen), Kathleen Hallaert (medewerker Provinciaal Onderwijs Vlaanderen), Andries Valcke (hoofdadviseur PBD-GO!), Machteld Verhelst (pedagogisch directeur, Katholiek Onderwijs Vlaanderen), Luc Beelprez (niveaucoördinator secundair onderwijs, Katholiek Onderwijs Vlaanderen), Bram Faems (hoofd Gebruikerservaring, KlasCement), Elias Hemelsoet (coördinator Studie - en Ontwikkelingsdienst OVSG) en Walentina Cools (directeur pedagogische begeleidingsdienst OVSG)

Hieronder wijs ik kort en selectief op enkele zaken die me in het lange gesprek opvielen.

Eén. Zoals ook al wel gebleken was ten tijde van de vraag om uitleg die aan de basis lag van deze hoorzitting (tenminste, voor wie dat toen al wilde verstaan), kwam nu uit de boeiende presentatie over KlasCement enerzijds en de even boeiende presentaties van de onderwijsverstrekkers anderzijds duidelijk naar voor dat:

  • het om verschillende zaken gaat, met verschillende doelen (een enorme, gestructureerde databank van mogelijk lesmateriaal, gemaakt door leraren en gemodereerd door de KlasCement-organisatie, waarover ook gesprekken tussen leraren mogelijk zijn versus begeleidingsinstrumenten (deels online, deels niet-online) van de diverse pedagogische begeleidingsdiensten ten behoeve van leraren en scholen conform de decretale taak van die diensten, waarbij zij ook wel de behoefte voelen om daarmee een handige toegangspoort te creëren tot het rijke aanbod van relevante initiatieven)
  • die tegelijk complementair zijn
  • én waartussen expliciet samengewerkt wordt.

Twee. Door de duidelijkheid en de sterkte van álle presentaties moesten de meest sceptische politici van 11 juni 2020 toch erkennen dat er heel wat te zeggen viel voor die hierboven bedoelde complementariteit. Ze namen duidelijk gas terug. Maar… ik was even verrast als Elias Hemelsoet door de opmerking van commissievoorzitter Grosemans als waren de presentaties van de onderwijsverstrekkers abstract, theoretisch. En ze bleef ook herhalen of de pedagogische begeleidingsdiensten toch geen KlasCement bis aan het maken waren en of leraren wel nog gebruik zouden kunnen maken van KlasCement. Vreemd. Over dat zgn. “theoretische” karakter kaatste Hemelsoet de bal perfect terug door erop te wijzen dat de PB-activiteiten in kwestie wel degelijk ter uitvoering waren van regelgeving die het Vlaams Parlement aangenomen had. Dat bleek trouwens ook uit de presentaties en bijkomende antwoorden van de andere PB-collega’s. En daaruit was evenzeer gebleken dat ook zij meer samenwerking op prijs stelden. Ik kon het niet helpen om hier ook terug te denken aan een verwante hoorzitting met de pedagogische begeleidingsdiensten op 30 maart 2017, toen toenmalig onderwijscommissaris Jo De Ro de initiatiefnemer geweest was voor die hoorzitting.

Drie. Anders dan zijn soms anders sterke en accurate analyses en vragen konden enkele voorstellen en boutades van onderwijscommissaris Koen Daniëls mij nu echt niet overtuigen. “Wat jullie aan extra’s willen doen, moest dan ook maar op KlasCement gezet worden!” Hoe zou in godsnaam zo’n begeleidingsinstrument daar, conform het Kwaliteitsdecreet, effectief en efficiënt georganiseerd kunnen worden? “Leerkrachten geloven alleen leerkrachten.” Tja… Ook moest weer (cf. ook 11 juni 2020) het zgn. gevaar c.q. de vrees worden bovengehaald voor censuur door de pedagogische begeleiding, wat de “content” betrof, die voor interveniënt Daniëls exclusief een zaak moest zijn van KlasCement. Ik deel die vrees niet, maar laat me gelijk duidelijk zijn: mocht zo’n censuurneiging ten aanzien van KlasCement-materiaal hier of daar bij een pedagogische begeleider tóch bestaan, dan moeten, inderdaad, leraren als, inderdaad, professionals zelf kunnen beslissen. En dan nog één boutade: de onderwijsverstrekkers werd verweten bij de concluderende ambities (cf. supra) een zgn. “ja, maar…”-redenering op te zetten, die zou impliceren dat het gedeelte vóór de “maar” daardoor gewoon zou wegvallen. Ik zou met groot gemak dezelfde redenering kunnen toepassen op de houding van Daniëls, Meuleman en Grosemans, maar ik ben een hoopvol en constructief mens (cf. infra).

Ten slotte inderdaad nog dit. Interveniënt Loes Vandromme had een krachtig statement met haar authentieke hart vóór vrijheid van onderwijs en met haar uitspraak dat alleen op KlasCement zomaar een lesje plukken nog geen lesgeven was. Zoals ze het nadien ook Twittergewijs uitdrukte: “Leraar zijn is zoveel meer en vergt een goede opleiding en begeleiding. De vrijheid van onderwijs is en blijft ook de sterkte van ons onderwijs.” Zij zag duidelijk wel de verschillen tussen de voorgestelde platformen. Ik vond dat een hoopvolle en principiële “counter” in het kader van de conclusie die ik vorige keer, 11 juni 2020 dus, getrokken had over de ambigue houding t.a.v. vrijheid van onderwijs van de atypische coalitie van Groen en N-VA. Intussen van de liberale vrienden geen spoor in deze vergadering, maar dat terzijde.

Reageren op dit commentaar kan bij wilfried.vanrompaey [at] katholiekonderwijs.vlaanderen (subject: Hoorzitting%20over%20digitale%20platformen%20lesmateriaal%20en%20-inspiratie%2024-09-2020) (Wilfried Van Rompaey).